Í Bítinu á Bylgjunni sagði Jón Bjarki að skiptar skoðanir hefðu verið um hvort hækkunin yrði hálft prósentustig eða fjórðungur. Seðlabankinn hafi valið smærra skrefið vegna þess að staðan sé orðin flóknari en í byrjun árs. Verðbólgan sé enn of há og verðbólguvæntingar líka, en á móti komi að hagvöxtur gæti orðið minni, atvinnuleysi meira og lending hagkerfisins harðari en áður var reiknað með. Hann vísaði til átaka erlendis og hækkandi olíuverðs sem þátta sem flæki stöðumat Seðlabankans.
Jón Bjarki sagði líka að nýjar tölur um kortaveltu og íbúðamarkað hefðu líklega stutt við þessa ákvörðun. Kortavelta hafi dregist saman og raunverð íbúða sé farið að lækka, sem bendi til þess að heimilin séu farin að draga saman seglin. Að hans mati hafi það líklega vegið á móti og hjálpað til við að ýta Seðlabankanum í minni hækkun en ella.
Verðbólguvæntingarnar halda vöxtum uppi
Aðspurður hvers vegna vextir væru hér enn svona miklu hærri en víða annars staðar, jafnvel þótt verðbólga væri ekki alltaf mjög ólík, sagði Jón Bjarki að stóri munurinn lægi í væntingunum. Í löndum eins og Noregi trúi fólk almennt því að verðbólga gangi hratt yfir og fari aftur niður í markmið. Hér á landi sé sú trú einfaldlega veikari.
Þegar verðbólguvæntingar festast svona í sessi, sagði hann, fari fyrirtæki frekar að velta hækkunum út í verðlag og launafólk sækir harðar á um hærri laun. Það geri stöðuna erfiðari fyrir Seðlabankann, jafnvel þótt hluti verðbólgunnar komi að utan, til dæmis vegna olíuverðs eða átaka erlendis.
Áhrif vaxtahækkunar koma fyrst fram hjá þeim sem eru með lán á fljótandi vöxtum, til dæmis íbúðalán og bílalán. Jón minnti þó á að markmiðið með vaxtabreytingum væri víðara: að hækka fjármagnskostnað, hvetja til sparnaðar og draga úr neysluþunga í hagkerfinu.
Ríkið mætti stíga fastar á bremsuna
Jón Bjarki sagði jafnframt að þótt staða ríkisfjármála væri á leið í betra jafnvægi mætti vel spyrja hvort ríkið ætti að taka fastar í árarnar. Að hans mati væri það hagstæðara fyrir verðbólguna að draga úr útgjöldum en að auka skattheimtu. Hann benti á að ef ríkið héldi meira að sér núna, þá gæti það frekar slakað á síðar ef hagkerfið færi í meiri hægagang.
Í lokin kom hann líka inn á lækkun virðisaukaskatts á bensín og sagði hana vissulega hafa áhrif á verðbólgumælinguna sjálfa, en Seðlabankinn horfi almennt fram hjá slíkum tímabundnum skattbreytingum. Hins vegar skipti það máli í stærra samhengi vegna þess að svo mikið geti ráðist af því hvort forsendur kjarasamninga haldi í ágúst eða ekki.
