Í viðtali í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í gær útskýrði Einar að El Niño tengist óvenjulegri hlýnun yfirborðssjávar við miðbaug í Kyrrahafi.
„Þetta snýst allt saman um sjóinn og sjávarhita í Kyrrahafinu á miðbaugssvæðunum og þær sveiflur sem þar verða. Nú er því að halla til austurs, frá Ástralíu í átt að Suður-Ameríku, og þá hlýnar sjórinn á þeim slóðum,“ sagði Einar.
Súper, þegar hitinn fer yfir tvær gráður
El Niño nær hæsta styrkleikastigi sínu þegar hitafrávik á skilgreindu svæði í Kyrrahafi fara yfir tvær gráður á Celsíus.
„Þá er talað um Súper El Niño,“ sagði Einar og bætti við að nú stefni þróunin í þá átt að fyrirbærið nái hámarki næsta vetur.
Til þess að El Niño teljist formlega hafið þurfa ákveðnir mælikvarðar að vera jákvæðir samfellt í að minnsta kosti þrjá mánuði. Spár gera ráð fyrir að svo verði síðar á árinu og að svokallaður ENSO-vísir verði í hæstu hæðum um miðjan vetur.
Þurrkar, flóð og skógareldar
Einar segir að áhrif El Niño séu einkum áberandi í hitabeltinu og á svæðum við Kyrrahaf.
„Á meðan sum svæði þorna upp verða flóð á öðrum. Þar sem verður þurrara má búast við fleiri skógareldum,“ sagði hann.
Meðal þeirra breytinga sem gjarnan fylgja öflugum El Niño eru:
Aukin úrkoma í Perú og Ekvador.
Þurrkar í hluta Amazon-regnskógarins.
Þurrkar í Suður-Afríku, Ástralíu og Indónesíu.
Veikari monsúnrigningar á Indlandi.
Meiri úrkoma í suðurhluta Bandaríkjanna og Kaliforníu.
Líkur á blautara veðri við Miðjarðarhafið, þar á meðal á Spáni og í Portúgal.
Litlar vísbendingar um bein áhrif á Ísland
Þrátt fyrir að El Niño hafi víðtæk áhrif á loftslag heimsins segir Einar erfitt að finna skýrt samband við íslenskt veðurfar.
„Við höfum skoðað helstu El Niño-vetur aftur í tímann og þeir eru ansi fjölbreyttir. Það er í raun og veru breytileikinn hér á Norður-Atlantshafinu sem er ríkjandi hjá okkur,“ sagði hann.
Hann benti á að brautir lægða og rakaflutningar hefðu mun meiri áhrif á íslenskt veður en hitasveiflurnar í Kyrrahafinu.
„Ef eitthvert beint samhengi væri hér á okkar slóðum þá værum við löngu búin að sjá það og fjalla um það.“
Telur 2027 líklegt til að slá hitamet
Eitt af því sem einkennir El Niño-ár er að meðalhiti jarðar hækkar.
Að mati Einars eru yfirgnæfandi líkur á að árið 2027 verði það hlýjasta sem mælst hefur á jörðinni.
„Ég myndi segja að það væru meira en 90 til 95 prósent líkur á því að árið 2027 verði hlýjasta árið í sögunni á heimsvísu,“ sagði hann.
Ástæðan sé sú að stór hafsvæði hitni verulega og hafi þannig áhrif á meðalhita allrar jarðarkringlunnar.
Meinlítið sumarveður fram undan
Aðspurður um veðrið hérlendis næstu daga sagði Einar útlitið nokkuð gott þrátt fyrir lægðir nærri landinu.
Hann spáir hlýju veðri á fimmtudag með hita víða á bilinu 13 til 17 stig og tiltölulega hægum vindum. Föstudagurinn gæti orðið blautari sunnanlands en helgin líti vel út.
„Það lítur bara ágætlega út með veður um helgina. Hægur vindur og tiltölulega hlýtt,“ sagði Einar.
Hann tók þó fram að hið eiginlega sumarloft hefði enn ekki náð til landsins af fullum krafti, þótt vægur angi af hlýindunum í Norður-Noregi gæti skilað sér hingað um helgina.
Að lokum lýsti hann veðurhorfunum með orðalagi sem bóndi hafði notað við hann:
„Þetta er fín sumarkoma. Gerist bara hægt og rólega. Það eru engar miklar sviptingar eða sveiflur. Grasið fær að spretta.“
