Grímur útskýrði að ferlið sé þannig að fólki sé fyrst boðin sjálfviljug heimför og síðan önnur úrræði sem eigi að hvetja viðkomandi til að fara úr landi. Brottfararstöðin komi aðeins til þegar viðkomandi vinnur ekki með stjórnvöldum og ekki sé hægt að framfylgja endanlegri ákvörðun með öðrum hætti.
Fólk ekki vistað í fangelsi
Ein helsta ástæðan fyrir frumvarpinu er, að sögn Gríms, sú að Ísland hefur hingað til ekki haft sérstaka brottfararstöð. Þess í stað hafi lögregla þurft að fara fram á gæsluvarðhald og vista fólk í fangelsi, þótt það hafi ekki gerst sekt um refsiverðan verknað.
Hann sagði það óásættanlegt fyrirkomulag og að brottfararstöðin ætti að leysa það af hólmi. Þar með væri verið að færa þetta lokaúrræði úr fangelsiskerfinu yfir í sérhæfðari og að hans mati mannúðlegri farveg.
Börn eigi ekki að gjalda fyrir gjörðir foreldra sinna
Eitt stærsta ágreiningsefnið í umræðunni hefur snúið að börnum. Grímur sagði fullan skilning vera á því að mannréttinda- og barnaverndarsamtök hafi áhyggjur af því að börn verði vistuð í slíkri stöð.
Að hans mati vegast þar á mjög erfið sjónarmið. Annars vegar sé mikilvægt að beita ekki frelsissviptingu nema í ítrustu neyð, hins vegar geti líka verið verra að skilja börn frá foreldrum sínum en að vista fjölskyldu saman í sérstöku úrræði í örfáa daga.
Hann sagði breytingar hafa verið gerðar á málinu á þingi til að mæta þessum sjónarmiðum. Nú sé gert ráð fyrir að fjölskyldur með börn verði alltaf á aðskildu svæði, með eigin svefnrými, eldunaraðstöðu, salerni, útisvæði og leiksvæði, en ekki vistaðar með öðrum.
Aðeins örfá tilvik
Grímur sagði að hér væri ekki verið að tala um stóran hóp þegar kæmi að allra síðasta úrræðinu, það er þegar flytja þarf fjölskyldur með börn úr landi með þvinguðum hætti. Að hans sögn hefðu slík tilvik aðeins komið upp örfáum sinnum á síðustu tveimur árum.
Í dag geti það þýtt að börn séu tekin tímabundið í umsjá barnaverndaryfirvalda á meðan foreldrar eru settir í gæsluvarðhald. Að hans sögn er það einmitt sú staða sem brottfararstöðin eigi að koma í veg fyrir.
Skýrsla eftir tólf mánuði
Með breytingum í nefnd var einnig bætt inn ákvæði um að dómsmálaráðherra skili Alþingi skýrslu tólf mánuðum eftir að brottfararstöðin tekur til starfa. Þar á meðal á sérstaklega að fara yfir hversu oft fjölskyldur og börn hafi verið vistuð þar.
Grímur sagðist vona að niðurstaðan yrði sú að slíkt þyrfti mjög sjaldan eða aldrei að gera, ef vægari úrræði næðu að virka eins og til er ætlast.
Tugir manna týndir í kerfinu
Í spjallinu kom einnig fram að einhverjir tugir útlendinga væru týndir í kerfinu hér á landi, það er að segja fólk sem yfirvöld viti ekki með vissu hvort sé enn á Íslandi eða hafi farið úr landi.
Grímur sagði mikilvægt að hafa í huga að Ísland bæri ábyrgð gagnvart Schengen-samstarfinu á fólki sem hér væri til meðferðar í kerfinu. Brottfararstöðin væri hluti af því að geta staðið við þá ábyrgð þegar mál væru komin á lokastig.
Aðspurður sagði Grímur búast við að frumvarpið yrði samþykkt á Alþingi fyrir sumarfrí.
