Þetta kom fram í máli Bryndísar Haraldsdóttur í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í dag. Hún segir þjóðaratkvæðagreiðslu um jafn stórt mál og aðildarviðræður við Evrópusambandið ekki mega byggja á óljósum forsendum.
„Þjóðaratkvæðagreiðsla er ekkert lítið mál, hún er risastórt mál,“ sagði Bryndís og vísaði meðal annars til umsagna frá Feneyjanefndinni og Landskjörstjórn um mikilvægi þess að spurning, svarmöguleikar og afleiðingar niðurstöðu liggi skýrt fyrir.
Óvissa um hvað taki við
Samkvæmt Bryndísi hafa skilaboð ráðherra um framhaldið verið misvísandi. Hún benti á að Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir hefði talað um að ljúka aðildarviðræðum við Evrópusambandið á meðan Kristrún Frostadóttir hefði sagt að niðurstaða viðræðna þyrfti fyrst að reynast ásættanleg áður en samningur yrði lagður fyrir þjóðina.
Af þeim sökum hafi stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd hrundið af stað frumkvæðisathugun þar sem kallað er eftir svörum við því hvað gæti orðið til þess að ríkisstjórn legði hugsanlegan aðildarsamning ekki í þjóðaratkvæðagreiðslu, þrátt fyrir jákvæða niðurstöðu í kosningunum í ágúst.
„Hvað myndi gerast þá og í hvaða stöðu værum við með málið gagnvart bæði Evrópusambandinu, Alþingi og þjóðinni?“ spurði Bryndís.
Spyr einnig hvað nei þýði
Bryndís segir jafnframt óljóst hvað gerist ef kjósendur hafna því að hefja viðræður á ný.
Hún rifjaði upp að hún hefði spurt forsætisráðherra um það á Alþingi en fengið þau svör að ríkisstjórnin hefði ekki enn farið sérstaklega yfir þá stöðu.
„Mér fyndist að það ætti að vera býsna skýrt,“ sagði hún og bætti við að nefndin hefði sérstaklega óskað eftir svörum um afleiðingar beggja niðurstaðna.
Segir spurninguna hafa batnað
Í meðferð Alþingis tók spurning þjóðaratkvæðagreiðslunnar breytingum. Bryndís segir núverandi orðalag skýrara en upphaflega tillögu ríkisstjórnarinnar.
Minnihlutinn hafi lagt til að spurt yrði beint hvort hefja ætti aðildarviðræður við Evrópusambandið. Núverandi spurning snýst um hvort hefja eigi þær „á ný“.
Að hennar mati hefði þó verið hægt að ganga enn lengra í að skýra umboðið sem kjósendur veita stjórnvöldum.
„Þegar fólk gengur að kjörborðinu 29. ágúst á það að vita nákvæmlega hverjum það er að segja já við og hverjum það er að segja nei við,“ sagði hún.
Vill ræða kosti og galla aðildar
Þótt formsatriðin skipti máli segir Bryndís stærra verkefni fram undan. Hún vill að sumarið nýtist til ítarlegrar umræðu um Evrópusambandið sjálft og hugsanlega aðild Íslands.
Bryndís sagðist sjálf ekki sjá nægjanleg rök fyrir inngöngu Íslands í sambandið. Hún benti meðal annars á stöðu Íslands, Noregs og Sviss utan sambandsins og mikilvægi EES-samningsins fyrir íslenskt efnahagslíf.
„Ég sé bara enga kosti við það að Ísland gangi í Evrópusambandið,“ sagði hún.
Býst við skjótum svörum
Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd hefur nú sent sex spurningar til forsætisráðuneytisins og utanríkisráðuneytisins. Bryndís segist gera ráð fyrir að svör berist á næstu dögum.
Þingstörfum er ætlað að ljúka í lok næstu viku og telur hún eðlilegt að ráðuneytin geti svarað fyrir þann tíma eða í síðasta lagi í byrjun næstu viku.
