Bylgjan
Bylgjan
23:00 - 23:59

Núna

Ellen Kristjánsdóttir & John Grant

Veldu Stjörnu

Næst

Ellen Kristjánsdóttir & John Grant

Veldu Stjörnu

Hvað kosta stærstu kosningaloforðin?

Bítið skrifar
Hvað kosta stærstu kosningaloforðin?
Halldór Jörgen Olesen, ritstjóri Verðbólguvaktarinnar á vefnum verdbolga.net, fór yfir sex stærstu loforðin í aðdraganda kosninganna á laugardag í samtali við Bítið á Bylgjunni. 

Halldór sagði markmiðið ekki vera að taka pólitíska afstöðu heldur að reyna að leggja mat á kostnað, ábata og raunveruleg áhrif einstakra loforða. Sum þeirra kæmu vel út til lengri tíma, önnur skiluðu litlu fjárhagslega og sum væru mun flóknari í framkvæmd en kosningabaráttan gæfi til kynna.

Borgarlínan enn dýrt og flókið

Halldór sagði borgarlínuna vera stærsta og umdeildasta málið í þessum kosningum. Þar væru þrjár meginstefnur í boði: að halda áfram samkvæmt samgöngusáttmála, endurskoða verkefnið eða stöðva það.

Að hans mati væri ljóst að það hefði kostnað í för með sér að stoppa verkefnið núna, meðal annars vegna samninga sem þegar hefðu verið gerðir. Hann sagði einnig að ákvæði í samgöngusáttmálanum gerði ráð fyrir endurskoðun ef kostnaður færi verulega fram úr áætlunum, en að þar væri túlkunarrými.

„Það er augljóslega fórnarkostnaður við að stoppa þetta núna.“

Húsnæðisuppbygging dýrust 

Af þeim loforðum sem Halldór fór yfir sagði hann húsnæðisuppbyggingu vera dýrasta loforðið, en jafnframt það sem gæti skilað mestum samfélagslegum ávinningi.

Hann sagði stærsta vandann ekki endilega felast í skorti á vilja til að byggja, heldur í því hversu hægt allt ferlið væri, frá skipulagi til framkvæmda. Að hans mati þyrfti að hraða kerfinu sjálfu, svo hægt væri að bregðast hraðar við raunverulegri eftirspurn á markaði.

Gjaldfrjálsar skólamáltíðir

Halldór sagði rannsóknir benda til þess að gjaldfrjálsar skólamáltíðir geti haft jákvæð áhrif á skólasókn. Þar væri því ekki aðeins um útgjöld að ræða heldur einnig mögulegan samfélagslegan ávinning.

Að hans sögn væri þetta eitt af þeim loforðum sem gætu skilað sér vel til lengri tíma, ekki síst fyrir börn sem þyrftu mest á stuðningi að halda.

Leikskólaplássin skila sér til lengri tíma

Hann sagði loforð um fleiri leikskólapláss einnig geta komið jákvætt út til lengri tíma, þótt kostnaðurinn væri umtalsverður til skamms tíma. Stóra áskorunin þar væri þó ekki endilega húsnæðið sjálft heldur mönnunin.

„Vandamálið er ekki það að við séum ekki með nógu marga leikskóla. Það er vandamálið að það eru ekki nógu margir starfsmenn til þess að vinna í þessum leikskólum.“

Að hans mati þyrfti því ekki bara að lofa fleiri plássum, heldur gera starfið sjálft meira aðlaðandi.

Útsvarslækkun þýðir meiri pening í vasa en minni þjónustu

Halldór sagði loforð um lægra útsvar fela í sér augljósan ávinning fyrir heimilin til skamms tíma, þar sem fólk hefði meira á milli handanna í hverjum mánuði. Á móti kæmi hins vegar tekjutap fyrir borgina sem þyrfti að brúa með minni þjónustu eða öðrum aðgerðum.

Hann sagði því að þessi loforð stæðu í beinni andstöðu við mörg önnur útgjaldaloforð sem einnig væru í umræðunni.

Fækkun borgarfulltrúa skilar litlu fjárhagslega

Loforð um að fækka borgarfulltrúum kæmi, að sögn Halldórs, út með mjög takmarkaðan fjárhagslegan ávinning. Sparnaðurinn næmi um fimmtán milljónum króna á ári og hefði því lítil áhrif á heildarbókhald borgarinnar.

Auk þess benti hann á að borgarstjórn gæti ekki ein og sér ákveðið slíka breytingu, þar sem til þess þyrfti lagabreytingu á Alþingi.

„Plássið í umræðunni er kannski hlutfallslega allt of mikið miðað við hvað þetta skiptir miklu máli fjárhagslega.“

Vill að kjósendur sjái hvað loforðin kosta

Halldór sagði tilganginn með samantektinni vera að gefa kjósendum betri mynd af því hvað loforðin þýða í krónum og aurum og hvernig þau vega hvert á móti öðru. Hann sagði mikilvægt að horfa ekki aðeins á hvort loforð hljómuðu vel, heldur einnig á hvaða áhrif þau hefðu á rekstur borgarinnar og þjónustu til lengri tíma.

Fleiri greinar