Tilefni viðtalsins voru ummæli Björns Brynjúlfs Björnssonar, framkvæmdastjóra Viðskiptaráðs, sem sagði um helgina að verkalýðsfélög hefðu í raun uppfyllt hlutverk sitt. Vilhjálmur sagði þá nálgun ekki standast skoðun og minnti á að Viðskiptaráð hefði sjálft verið mjög áhrifamikið í hagsmunabaráttu fyrir sína umbjóðendur.
Segir áunnin réttindi nema milljörðum
Vilhjálmur sagði reynslu sína af starfi innan verkalýðshreyfingarinnar sýna með skýrum hætti hversu mikilvæg stéttarfélögin væru enn.
„Og ég fullyrði það að stór hluti þeirra fjármuna sem hafa áunnist eftir að félagsmenn leita til okkar hefði aldrei komið til nema með aðkomu stéttarfélaga.“
Að hans sögn nema innheimtur vegna kjarasamningsbrota og gjaldþrota fyrirtækja vel á þriðja milljarð króna frá árinu 2003. Hann benti einnig á að stéttarfélögin kæmu að fjölmörgum málum sem almenningur sæi síður, þar á meðal ágreiningsmálum, dómsmálum og innheimtu vangreiddra launa.
„Þau myndu bara deyja drottni sínum“
Vilhjálmur sagði leikinn milli launamanns og atvinnurekanda vera afar ójafnan, bæði þegar kæmi að kjarasamningum og þegar deilt væri um hvort laun og réttindi væru í samræmi við gildandi samninga.
Hann sagði að án stéttarfélaganna fengju margir launamenn einfaldlega ekki úrlausn sinna mála.
„Þau myndu bara deyja drottni sínum. Það er bara einfaldlega þannig.“
Hann sagði stéttarfélögin bera allan kostnað og alla vinnu við að fara með slík mál fyrir dómstóla, eitthvað sem einstaklingar ættu erfitt með að gera einir og sér.
Ver húsnæðisverkefni verkalýðsfélaga
Í viðtalinu var einnig komið inn á gagnrýni um að verkalýðsfélög væru farin að sinna verkefnum utan síns hefðbundna hlutverks, meðal annars með þátttöku í húsnæðisuppbyggingu. Vilhjálmur hafnaði því að þar væri farið út fyrir verksvið félaganna.
Hann rifjaði upp baráttu verkalýðshreyfingarinnar fyrir verkamannabústöðum og sagði það samræmast kjarna hlutverks hennar að vinna að því að fólk hefði aðgang að öruggu og viðráðanlegu húsnæði. Hann sagði jafnframt að þar sem um óhagnaðardrifin leigufélög væri að ræða væri verið að bjóða félagsmönnum betri og ódýrari valkost en ella.
Gagnrýnir aðgerðir stjórnvalda í efnahagsmálum
Undir lok viðtalsins vék Vilhjálmur að stöðunni í efnahagsmálum og sagðist hafa áhyggjur af þróuninni. Hann gagnrýndi sérstaklega tímabundna lækkun virðisaukaskatts sem hann sagði fela í sér sýndarmennsku fremur en raunverulega aðstoð við þau sem verst stæðu.
Að hans mati hefði verið skynsamlegra að beina fjármununum markvisst til tekjulægri hópa, til dæmis í formi tekjutengdra barnabóta eða vaxtabóta. Þá sagði hann mikilvægt að almenningur gerði sér betur grein fyrir því hversu miklir fjármunir færu í skattgreiðslur og krafðist meira aðhalds í meðferð opinbers fjár.
Segir heimilin standa frammi fyrir þungu álagi
Vilhjálmur sagðist ekki bjartsýnn á stöðuna eins og hún væri núna. Hann benti á að stýrivextir væru háir, verðbólga enn þrálát og að verðtryggðar skuldir heimilanna hefðu hækkað verulega.
„Og takið eftir, verðtryggðar skuldir íslenskra heimila í síðasta mánuði hækkuðu um sautján milljarða. Sautján milljarða.“
Að hans sögn sýndi það hversu þung byrði væri enn á mörgum heimilum þrátt fyrir að verðbólga hefði hjaðnað lítillega.
