Deilur um innflutning á lambakjöti hafa færst af síðum blaðanna og inn í útvarpssal. Tilefnið er grein Guðna Ágústssonar, fyrrverandi landbúnaðarráðherra, í Morgunblaðinu þar sem hann gagnrýndi harðlega innflutning á nýsjálensku lambakjöti og spurði hvað ræki „gamalt, gróið og gott fyrirtæki“ til aðfarar að íslenska bóndanum.
Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda, hafnaði því alfarið að innflutningur á erlendu lambakjöti væri aðför að íslenskum bændum.
„Það er bara ekkert að því,“ sagði Ólafur um innflutninginn. „Ég tek ekki undir að einhver helgi hvíli á íslenska lambinu og ekki heldur að það sé eitthvert brot eða glæpur að bjóða upp á aðra vöru.“
Segir erlenda lambakjötið líka vera gæðavöru
Ólafur sagði að á undanförnum misserum hefði verið flutt til landsins lambakjöt frá Nýja-Sjálandi, Írlandi og Spáni. Þetta væru allt ríki sem væru þekkt fyrir lambakjötsframleiðslu í fremstu röð.
Hann lagði áherslu á að gagnrýni á innflutt kjöt mætti ekki verða að ómaklegri árás á bændur í öðrum löndum.
„Þetta er allt saman gæðavara,“ sagði Ólafur. „Bændurnir sem framleiða þetta kjöt eru, rétt eins og íslenskir starfsbræður þeirra og -systur, að leggja sinn metnað og alúð í þetta.“
Ólafur sagði íslenska lambakjötið vissulega vera gott og oft á sínum diski, en það breytti ekki því að lambakjöt frá öðrum löndum gæti einnig verið vönduð vara.
Guðni: Engin ástæða til að flytja inn lambakjöt
Guðni tók undir að víða um heim væru góðir bændur en sagði að Íslendingar yrðu að standa vörð um eigin matvælaframleiðslu.
„Við Íslendingar eigum miklar auðlindir sem við þurfum að standa vörð um,“ sagði Guðni. „Við eigum tiltölulega fáa bændur og ég held að 80 til 90 prósent þjóðarinnar virði mjög störf bændanna og dái þeirra vöru. Það vantar ekkert lambakjöt,“ sagði hann og bætti við að Íslendingar ættu fremur að efla eigin framleiðslu.
Hann sagði matvælaframleiðslu innanlands vera öryggismál, ekki síst í ljósi óvissu í heiminum, stríðsátaka og alþjóðlegra raskana.
Ræddu sýklalyfjaónæmi og ferskt kjöt
Guðni lagði mikla áherslu á sérstöðu íslensks landbúnaðar og vísaði meðal annars til umræðu um sýklalyfjaónæmi. Hann sagði Ísland búa við sterka stöðu vegna heilbrigðs búfjárstofns og strangra reglna.
„Hér eru vart til sjúkdómar. Íslenska búféð er mjög næmt. Hér er bannað að flytja inn lifandi dýr,“ sagði Guðni.
Hann sagði marga sérfræðinga hafa varað við innflutningi á hráu kjöti og að vanda þyrfti mjög til verka þegar kjöt væri flutt inn.
Ólafur hafnaði því hins vegar að innflutningur á fersku kjöti væri lýðheilsuógn. Hann sagði innflutninginn fara fram samkvæmt ströngum skilyrðum og vísaði til þess að heimilt hefði verið að flytja ferskt kjöt til landsins frá ársbyrjun 2020.
„Síðan eru orðin meira en sex ár og það hefur ekki orðið neitt hrun í íslenskum landbúnaði og þess hefur ekki orðið vart að þetta hefði nein áhrif á sjúkdómastöðu,“ sagði Ólafur.
Hann sagði að ef menn einblíndu á innflutt kjöt sem helstu ógnina vegna sýklalyfjaónæmis væri hætta á að stærri þættir gleymdust, meðal annars aukin ferðamennska og ástand frárennslismála.
„Neytendur eiga að hafa val“
Ólafur sagði að innflutningur á kjöti snerist ekki um andstöðu við íslenska bændur heldur valfrelsi neytenda og eðlilega samkeppni.
„Mér finnst algjörlega sjálfsagt að neytendur á Íslandi hafi val,“ sagði hann.
Hann sagðist sjálfur hafa sterkar taugar til íslensks landbúnaðar, vera kominn af bændum í báðar ættir, en taldi að íslenskur landbúnaður ætti að mæta samkeppni eins og aðrar atvinnugreinar.
„Íslenski bóndinn, eins og allar aðrar atvinnugreinar, á að hafa samkeppni,“ sagði Ólafur.
Guðni svaraði því til að íslenskir bændur hefðu þegar mætt mikilli samkeppni og að landbúnaðurinn hefði tekið miklum breytingum. Hann nefndi meðal annars hagræðingu í mjólkuriðnaði þegar mjólkurbúum var fækkað.
Skiptar skoðanir um framtíð íslenskrar matvælaframleiðslu
Guðni sagðist vilja sjá Íslendinga framleiða meira af eigin matvælum, þar á meðal nautakjöti. Hann taldi að Ísland hefði getað orðið í fremstu röð í nautakjötsframleiðslu ef sú grein hefði verið efld markvisst fyrr.
Hann lagði til að gerð yrði skoðanakönnun meðal almennings og félagsmanna Félags atvinnurekenda um afstöðu til íslenskra bænda og innlendrar kjötframleiðslu.
Ólafur taldi slíka könnun óþarfa og sagði bæði neytendur, innflytjendur og framleiðendur almennt hafa jákvæða afstöðu til íslensks landbúnaðar og íslenskra landbúnaðarvara.
Niðurstaðan varð þó ekki sameiginleg. Guðni hélt því fram að innflutningur á lambakjöti væri óþarfur og að verja þyrfti íslenska matvælaframleiðslu. Ólafur hélt því fram að innflutningur á vönduðu erlendu kjöti væri eðlilegur hluti af opnum markaði og valfrelsi neytenda.
