Í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni sagði Ragnar að nýlegt svar við fyrirspurn á Alþingi varpi skýru ljósi á málið. Samkvæmt tölum sem þar voru nefndar komi 51 prósent tekna ríkisins af tekjuskatti og fjármagnstekjuskatti frá efstu tekjutíundinni. „Það gefur til kynna að tíu prósent þjóðarinnar greiði helming tekju- og fjármagnstekjuskatta,“ sagði Ragnar.
Millistéttin fjölmennust en virðisaukaskatturinn leggst þvert á hópa
Ragnar sagði millistéttina vera fjölmennasta hópinn í samfélaginu, þótt hugtakið sjálft sé nokkuð óljóst. Horft út frá tekjutíundum sé um að ræða hópa á milli lægstu og hæstu tekjutíundar.
Hann benti á að sá hópur greiði samanlagt svipaða upphæð í tekju- og fjármagnstekjuskatti og efsta tekjutíundin ein og sér. Hins vegar sé virðisaukaskattur ekki inni í þeirri mynd og hann leggist nokkuð jafnt á fólk þvert á tekjuhópa, þótt neysla aukist gjarnan með hærri tekjum.
Að sögn Ragnars gæti því vel verið að millistéttin beri þar stærri hlut, einfaldlega vegna þess hve fjölmenn hún er.
Um 26 þúsund manns í hverri tekjutíund
Aðspurður um stærð hópsins sagði Ragnar að ef miðað væri við að starfandi fólk á Íslandi væri um 250–260 þúsund manns, þá samsvaraði ein tekjutíund um 26 þúsund einstaklingum.
Í þættinum var vísað til ummæla Finnbjörns Hermannssonar, forseta ASÍ, um að horfa þyrfti til hinna „breiðu baka“ í samfélaginu til að ná tökum á verðbólgu svo forsendur kjarasamninga standist í haust.
Ragnar sagðist túlka þau orð frekar sem vísun til tekjuhæsta fólksins en millistéttarinnar.
„Þegar ég las þetta skildi ég það frekar þannig að verið væri að tala um tekjuhæsta fólkið fremur en millistéttina, sem er auðvitað meirihluti félagsmanna ASÍ,“ sagði hann.
Vill frekar létta byrðar af litlum og meðalstórum fyrirtækjum
Ragnar sagði að lítil og meðalstór fyrirtæki væru stór hluti atvinnulífsins en að þau byggju nú þegar við þungar byrðar. Þau greiddu tekjuskatt, tryggingagjald, launatengd gjöld og þyrftu auk þess að starfa innan flókins regluverks.
Að hans mati ættu stjórnvöld frekar að leggja áherslu á að einfalda rekstrarumhverfi þessara fyrirtækja og lækka opinber gjöld, fremur en að auka álögur á þau.
„Ef við náum að einfalda þeim lífið hafa þau meira svigrúm til að ráða til sín fólk,“ sagði Ragnar.
Hann benti jafnframt á að nýjustu atvinnuleysistölur sýndu 7,3 prósenta atvinnuleysi, sem væri mjög hátt í íslensku samhengi og ekki hefði sést með sama hætti síðan í kjölfar bankahrunsins, fyrir utan tímabundna sveiflu í Covid-faraldrinum.
Nefnir þrjár leiðir út úr stöðunni
Aðspurður um mögulegar leiðir út úr stöðunni, þar sem háir vextir, verðbólga og atvinnuleysi fari saman, sagði Ragnar einkum skipta máli að horfa til þriggja þátta.
Í fyrsta lagi nefndi hann launaþróunina. Meðallaun hefðu hækkað um 7,5 prósent á síðustu tólf mánuðum, en opinberir starfsmenn skæru sig úr með 11,5 prósenta hækkun. Að hans mati þurfi hið opinbera að sýna meira aðhald þar sem slíkar hækkanir ýti undir frekari launakröfur á almennum vinnumarkaði.
Í öðru lagi benti hann á útgjaldavöxt hins opinbera. Samkvæmt honum hefðu útgjöld ríkisins hækkað um níu prósent milli ára, eða um 143 milljarða króna, sem skapaði eftirspurnarþrýsting og ynni gegn baráttu Seðlabankans við verðbólgu.
Í þriðja lagi nefndi hann hækkun opinberra gjalda, meðal annars vörugjalda um síðustu áramót, sem hann sagði hafa farið beint inn í vísitöluna og þar með hækkað verðbólgumælingar.
„Þótt þetta sé einskiptisaðgerð hefur hún áhrif á verðbólguna út þetta ár,“ sagði Ragnar.
Vill draga vörugjaldahækkanir til baka
Ragnar sagði stjórnvöld geta stutt betur við aðgerðir Seðlabankans með því að draga til baka vörugjaldahækkanir, meðal annars á bifreiðar, og með því að ráðast í hagræðingu í ríkisrekstri.
Hann rifjaði upp að fyrir um ári hefðu borist fjölmargar hagræðingartillögur og sagði stjórnvöldum vera í lófa lagið að dusta rykið af þeim og vinna markvisst að því að draga úr útgjöldum ríkisins.
Segir frumkvöðlaumhverfið mega vera meira hvetjandi
Spurður hvort íslenskt hagkerfi byði upp á nægilega góðan jarðveg fyrir frumkvöðla og ungt fólk til að stofna fyrirtæki sagði Ragnar að umhverfið mætti vera mun hvetjandi.
Hann nefndi sérstaklega að samþykktir vegna endurgreiðslna á virðisaukaskatti tengdum rannsóknum og þróun hefðu dregist saman hjá Rannís og að skýringar á þeirri þróun hefðu ekki legið fyrir.
Auk þess taldi hann regluverkið orðið of flókið og að einfalda þyrfti það verulega til að gefa frumkvöðlum meiri byr undir báða vængi.
Að hans mati felast styrkleikar Íslands meðal annars í að við erum ennþá ung þjóð. „Það er mikill drifkraftur í fólkinu. Við erum með margar góðir hugmyndi og margar frumlegar lausnir á vandamálum. Það þarf bara að skapa umhverfi sem gerir fólki kleift að hrinda þessum hugmyndum í framkvæmd.“
