Í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni ræddi Ingrid Kuhlman, leiðbeinandi og ráðgjafi hjá Þekkingarmiðlun, um niðurstöðurnar og sagði þær í sjálfu sér ekki koma á óvart. Ísland hafi um árabil verið í hópi efstu þjóða á listanum, en í ár sé landið komið í annað sæti. Finnland sé enn efst, níunda árið í röð.
Ingrid benti á að mikilvægt væri að skilja hvað nákvæmlega væri verið að mæla. Um væri að ræða Gallup-könnun þar sem fólk er ekki spurt einfaldlega hvort það sé hamingjusamt á tilteknum degi, heldur hversu gott því finnist líf sitt vera.
„Þetta er huglægt mat en það snýst um hvernig fólk metur líf sitt almennt,“ sagði hún.
Að hennar sögn getur fólk vel gefið lífi sínu háa einkunn á sama tíma og það kvartar undan veðri, umferð, verðlagi eða öðrum hversdagslegum óþægindum.
Kvörtunarmenning geti sameinað
Ingrid sagði ekki útilokað að kvartanir og barlómur væru hluti af íslenskri menningu og gætu jafnvel haft ákveðið félagslegt hlutverk.
„Þetta er líka pínu kvörtunarmenning sem er kannski eitthvað sem tengir okkur saman,“ sagði hún og nefndi sem dæmi umræðu um umferðarmál, þéttingu byggðar, Borgarlínuna og Evrópumál.
Að hennar mati getur líka verið um svokallað væntingabil að ræða. Þar sem Íslendingar búi almennt við góð lífskjör geri þeir líka miklar kröfur til samfélagsins og þoli síður annmarka, til dæmis á borð við biðlista í heilbrigðiskerfinu.
Hamingjan er mæld með fleiri þáttum en tilfinningu
Ingrid sagði að niðurstaðan byggðist ekki eingöngu á huglægu mati fólks á eigin lífi, einnig væru lagðir til grundvallar ýmsir hlutlægir þættir sem hafa áhrif á lífsgæði og vellíðan.
Þar nefndi hún meðal annars verga landsframleiðslu á mann, félagslegan stuðning, lífslíkur, frelsi fólks til að taka eigin ákvarðanir, gjafmildi og traust í samfélaginu, þar með talið skort á spillingu.
Íslendingar skori hátt á flestum þessum mælikvörðum, einkum þegar kemur að félagslegum stuðningi, lífslíkum, frelsi og trausti.
„Við skorum mjög hátt þegar kemur að því hvort fólk hafi einhvern til að treysta á,“ sagði hún.
Þótt margir Íslendingar telji spillingu vera til staðar hér á landi sagði Ingrid mikilvægt að hafa í huga að spilling gæti birst með mismunandi hætti eftir löndum.
Hún nefndi að hér væri frekar um að ræða tengsl og frændsemi en þá tegund spillingar sem þekktist sums staðar erlendis, þar sem fólk þyrfti til dæmis beinlínis að greiða fyrir þjónustu.
Kosta Ríka vekur athygli
Athygli vakti í umræðunni að Kosta Ríka er nú komið ofarlega á listann, í fjórða sæti, en landið hafði að sögn Ingrid ekki verið í hópi tíu efstu ríkjanna áður, að minnsta kosti ekki nýlega.
Danmörk er í þriðja sæti á listanum, en þar á eftir koma meðal annars Svíþjóð og Noregur.
Þótt Ísland mælist meðal hamingjusömustu þjóða heims sagði Ingrid að það þýddi ekki að allt væri eins og best yrði á kosið. Hún nefndi sérstaklega andlega líðan, einkum meðal ungs fólks, sem áhyggjuefni.
Þá sagði hún efnahagslegt álag einnig setja mark sitt á líðan fólks, ekki síst vegna hás húsnæðis- og framfærslukostnaðar. Vinnuálag væri sömuleiðis mikið og margir ynnu langa vinnudaga.
Auk þess væri einmanaleiki og félagsleg einangrun raunverulegt vandamál, þrátt fyrir að samfélagið mældist með sterk tengslanet. Hún sagði innflytjendur þar sérstaklega berskjaldaða, enda hefðu þeir oftar veikara stuðningsnet en þeir sem lengur hefðu búið hér á landi.
Kostir og gallar samfélagsmiðla
Ingrid sagði neikvæðni á samfélagsmiðlum einnig hafa áhrif á það hvernig fólk upplifir samfélagið. Neikvæðar fréttir og umræður fengju gjarnan meiri athygli en jákvæðar, sem gæti ýtt undir þá tilfinningu að ástandið væri verra en raun ber vitni.
Hún lagði þó áherslu á að samfélagsmiðlar væru ekki sjálfir vandamálið, heldur hvernig þeir væru notaðir.
„Ef við notum þá bara til að fylgjast með lífi annarra úr fjarlægð eða til að skrolla, þá dregur það úr vellíðan. En ef við notum þá til uppbyggilegra samskipta, þá geta þeir aukið vellíðan.“
