Lágflug Icelandair-þotu yfir Vestmannaeyjum um helgina hefur verið mikið til umræðu undanfarna daga. Um var að ræða síðasta flug flugstjóra sem er ættaður úr Eyjum en Icelandair hefur sagt félagið líta málið alvarlegum augum. Atvikið er nú til rannsóknar hjá Samgöngustofu.
Í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni sagði Matthías Sveinbjörnsson, forseti Flugmálafélagsins og flugmaður hjá Icelandair, að svokallað „low pass“ væri ekki óþekkt þegar flugmenn ljúka löngum og farsælum starfsferli.
„Þetta er hefð þegar menn eru búnir að ljúka löngum og farsælum flugferli hjá félaginu,“ sagði Matthías og bætti við að slík flug væru almennt tengd gleði bæði hjá þeim sem taka þátt og þeim sem fylgjast með af jörðu niðri.
Segir lágflug almennt vera innan ramma reglna
Matthías sagði að þegar slík flug væru fyrirhuguð hér á landi færu þau fram með vitneskju og samþykki þeirra sem að málum koma, þar á meðal Flugumferðarstjórnar.
Að hans sögn er almennt miðað við að flogið sé í að minnsta kosti 1.000 feta hæð, eða um 300 metra, yfir þéttbýli. Yfir óbyggðum sé viðmiðið 500 fet, eða um 150 metrar. Frá þessum mörkum geti þó verið vikið þegar um sé að ræða aðflug að flugbraut eða flugtak, enda séu vélar þá eðli máls samkvæmt í lægri hæð.
Hann sagði að þegar flugmenn hefðu áður komið í lægri hæðum yfir höfuðborgarsvæðið hefði það gjarnan verið í tengslum við aðflug yfir Reykjavíkurflugvöll og innan þess ramma sem tíðkast í hefðbundnu flugi.
Hefði mátt upplýsa íbúa fyrir fram
Spurður hvort rétt hefði verið að láta íbúa í Vestmannaeyjum vita fyrir fram af lágfluginu sagði Matthías að það væri oft gert í sambærilegum tilvikum.
Hann nefndi sem dæmi að þegar Icelandair tæki á móti nýjum flugvélum væri almennt send út tilkynning, til dæmis á samfélagsmiðlum eða með fréttatilkynningu, svo fólk vissi af viðburðinum.
Að hans mati eru slík tilefni ekki aðeins ánægjuefni fyrir flugfélagið sjálft heldur einnig fyrir almenning.
Gagnaöflun úr vélinni getur varpað skýru ljósi á málið
Matthías sagði jafnframt að ítarleg gögn væru skráð í flugvélum sem gerðu rannsakendum kleift að fara nákvæmlega yfir það sem gerðist í fluginu.
Þar væri meðal annars að finna upplýsingar um hraða, hæð, stefnu og aðra mikilvæga flugþætti, auk upptöku af samskiptum flugmanna í stjórnklefanum. Hann sagði einnig að vélar sendu sjálfkrafa upplýsingar um flugið þegar þær lenda og að fylgst væri með hvort eitthvað í framkvæmd flugs víki frá því sem telst eðlilegt.
Ef frávik reynast alvarleg eru þau skoðuð sérstaklega, en jafnframt er kerfið nýtt almennt til að efla flugöryggi og greina hvort mynstur sé að myndast sem þurfi að bregðast við.
Undirbúningur sagður vandlegur
Að sögn Matthíasar er það ekki svo að flugstjóri taki slíkar ákvarðanir einn og óstuddur þegar um fyrir fram skipulögð lágflug er að ræða.
Hann sagði að annaðhvort gæti flugstjóri óskað eftir því að slíkt flug yrði farið eða félagið sjálft staðið að því, til dæmis í tengslum við komu nýrrar vélar. Þá væri farið vandlega yfir framkvæmdina af hálfu áhafnar og upplýsingum miðlað til flugumferðarstjórnar. Flugfélagið væri jafnframt upplýst um fyrirætlanirnar.
Málið nú í höndum rannsakenda
Þrátt fyrir að Matthías lýsi slíkum lágflugshefðum sem þekktum og almennt jákvæðum liggur fyrir að umrætt flug yfir Vestmannaeyjum verður nú tekið til formlegrar skoðunar.
Niðurstaða þeirrar rannsóknar mun væntanlega skera úr um hvort farið hafi verið að öllum reglum og verklagi í þessu tilviki eða hvort atvikið gefi tilefni til frekari viðbragða.
