Í viðtali í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í dag sagði ráðherrann að áhrifin mætti rekja til alþjóðlegra aðstæðna, meðal annars átaka á svæðinu fyrir botni Miðjarðarhafs. Þrátt fyrir það séu vísbendingar um að undirliggjandi verðbólguþrýstingur sé að minnka.
„Ef maður setur upp jákvæðu gleraugun þá virðist draga úr almennum verðbólguþrýstingi og húsnæðisverð hafa minni áhrif en áður,“ sagði Daði Már.
Olíuverð vegur enn þungt
Spurður um vægi olíu í verðbólgumælingum sagði ráðherrann að þrátt fyrir orkuskipti hefði olía enn veruleg áhrif á íslenskt hagkerfi. Ísland væri áfram háð flutningum, flugi og sjávarútvegi sem byggi á olíu.
Þó benti hann á að vægið væri smám saman að minnka þar sem raforka, sem Ísland framleiðir sjálft að stórum hluta, vegur þyngra í orkukerfinu. Áhrif olíuverðs á verðlag séu engu að síður neikvæð, þótt heildaráhrif á þjóðarbúið geti verið blönduð.
Varar við einföldum aðgerðum
Hugmyndir um lækkun virðisaukaskatts á mat- og barnavörur til að draga úr verðbólgu hafa verið ræddar. Ráðherrann sagði slíkar aðgerðir mögulegar en varaði við að þær gætu aukið eftirspurn og þar með þrýsting í hagkerfinu.
„Undirliggjandi vandinn er að eftirspurn er meiri en hagkerfið ræður við,“ sagði hann og bætti við að ef ráðist yrði í slíkar aðgerðir þyrfti að grípa til mótvægisaðgerða, svo sem skattahækkana annars staðar. Annars væri hætta á að einungis væri verið að „falsa verðbólgumælinguna“.
Ríkið hyggst kæla hagkerfið
Ráðherrann sagði að meginmarkmið stjórnvalda væri að draga úr eftirspurn og koma ríkisfjármálum í betra jafnvægi. Hann hyggst kynna fjármálaáætlun þar sem stefnt er að fyrstu hallalausu fjárlögum frá árinu 2019.
Að hans mati hefði verið æskilegt að grípa fyrr til aðgerða, enda hafi trúverðugleiki hagstjórnar að einhverju leyti beðið hnekki. „Við þurfum einfaldlega að setja undir okkur hausinn og halda áfram,“ sagði hann.
Deilur við launþegasamtök
Daði Már var einnig spurður út í uppsagnarbréf sem launþegasamtök hafa sent honum vegna fyrirhugaðra breytinga á lögum um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna. Hann sagði þau tíðindi óþægileg en taldi gagnrýnina byggja á misskilningi.
Markmið breytinganna væri að bæta mannauðsstjórnun ríkisins og færa ferli í nútímalegra horf. Núverandi áminningarkerfi væri að hans mati bæði meiðandi og úrelt.
Hann gagnrýndi jafnframt framsetningu samtakanna og sagði að ef sömu reglur giltu um slíkar uppsagnir og hjá hinu opinbera hefði þurft að fylgja skýrari málsmeðferð og rökstuðningur.
