Málið var rætt í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni þar sem Stefán Einar var spurður út í gagnrýni sem Morgunblaðið hefði fengið á samfélagsmiðlum eftir birtingu fyrirsagnarinnar „Hamas-liðar á Höfðatorgi“. Sagði hann slík viðbrögð ekki ný af nálinni en bætti við að að hans mati stæði fréttin fyrir sínu.
Hann tók fram að hann hefði ekki sjálfur komið að umræddum fréttaflutningi en sagðist treysta því að heimildir blaðsins hefðu verið traustar. Að hans sögn hefðu heimildarmenn innan lögreglu talað mjög skýrt um málið.
Upplýsingar sem yfirvöld höfðu ekki
Til stuðnings máli sínu rifjaði Stefán Einar upp atvik frá árinu 2021. Sagðist hann þá hafa fjallað um menn sem samkvæmt upplýsingum sem hann hafði undir höndum tengdust hryðjuverkasamtökum, meðal annars Íslamskt jihad. Hann sagði að þegar hann hefði borið þær upplýsingar undir ráðherra og forsætisráðherra á sínum tíma hefðu viðbrögðin gefið til kynna að yfirvöld hefðu yfirsýn yfir málið.
Samkvæmt Stefáni Einari hafði greiningardeild ríkislögreglustjóra hins vegar samband við hann skömmu síðar og óskaði eftir gögnunum, þar sem hún hefði þá ekki haft upplýsingarnar undir höndum. Taldi hann það sýna að yfirvöld væru ekki alltaf með fullnægjandi yfirsýn þegar kæmi að einstaklingum með möguleg tengsl við öfgasamtök eða skipulagða glæpastarfsemi.
Segir ótta við glæpahópa geta haft áhrif
Spurður hvers vegna lögregla hefði sent frá sér yfirlýsingu þar sem Hamas-tengslum var hafnað, sagðist Stefán Einar ekki geta fullyrt um hugarheim þeirra sem að henni stæðu. Hann sagði þó að fólk, þar á meðal þeir sem starfa innan kerfisins, gæti upplifað ógn af ofbeldisfullum hópum.
Í viðtalinu lýsti hann því sem svo að skipulögð glæpastarfsemi hefði sótt í sig veðrið hér á landi á síðustu misserum. Hann nefndi þar bæði albanska mafíu og hópa palestínskra manna sem hann sagði hafa haslað sér völl hér á landi, meðal annars í gegnum Svíþjóð. Að hans mati væri þetta þróun sem Íslendingar mættu ekki líta fram hjá.
Hann vísaði jafnframt til reynslu Dana og Svía, einkum í Malmö, þar sem skipulagðir glæpahópar hefðu lengi valdið miklum usla. Sagði hann ástæðu til að óttast að sambærileg þróun gæti orðið hér á landi ef ekki yrði brugðist við af festu.
Segir strangar kröfur gerðar til heimilda í svona málum
Í viðtalinu var Stefán Einar einnig spurður hversu sterkar heimildir þyrftu að liggja að baki svo afdráttarlaus fyrirsögn rataði á forsíðu Morgunblaðsins. Hann sagðist ekki hafa rætt það sérstaklega við þá blaðamenn sem skrifuðu fréttina, en kvaðst vita að í málum af þessu tagi þyrftu að minnsta kosti tveir heimildarmenn að hafa nákvæma vitneskju um málið.
Sagði hann Morgunblaðið hafa mikla reynslu af viðkvæmum fréttum og að slík vinnubrögð væru ekki tekin léttvæglega. Þó að hann talaði ekki fyrir hönd ritstjórnarinnar sagðist hann þekkja bæði vinnubrögðin og samstarfsmenn sína það vel að hann teldi slíkan fréttaflutning ekki birtan nema blaðamenn teldu sig hafa fast land undir fótum.
Leggur áherslu á alvarleika árásarinnar
Stefán Einar sagði jafnframt að óháð deilunni um meint tengsl við Hamas lægi fyrir að um mjög alvarlegt ofbeldismál væri að ræða. Hann ítrekaði að mennirnir sem um ræddi hefðu, samkvæmt því sem fram hefði komið, gengið mjög hart fram og beitt miklu ofbeldi.
Undir lok viðtalsins var rifjað upp að árásin hefði átt sér stað aðfaranótt þriðjudagsins 17. mars. Þar hefðu nærri þrjátíu menn tekist á í bílakjallara á Höfðatorgi, meðal annars með eggvopnum og kylfum og ekið hafði verið yfir einn mann.
Við því sagði Stefán Einar að staðreyndir málsins blöstu við og að almenningur yrði sjálfur að draga sínar ályktanir af þeim.
Segir yfirvöld hafa misst tökin
Þá sagði Stefán Einar að samkvæmt opinberum gögnum og samtölum við lögreglu hefði uppgangur palestínskrar mafíustarfsemi á Íslandi verið verulegur á síðustu misserum. Hann sagðist telja að íslensk stjórnvöld hefðu ekki haft nægilega góða yfirsýn yfir það hverjir kæmu til landsins, bakgrunn þeirra og fyrri tengsl.
Hann rifjaði einnig upp mál frá Akureyri þar sem maður var handtekinn og síðar fluttur úr landi eftir að í ljós kom að hann hafði haft tengsl við hryðjuverkasamtök í Sýrlandi. Að mati Stefáns Einars sýndi það að einstaklingar með alvarlegan bakgrunn gætu verið hér á landi án þess að yfirvöld hefðu fulla mynd af fortíð þeirra.
Samhliða þessu tók hann fram að með umræðu af þessu tagi væri ekki verið að alhæfa um alla sem kæmu frá tilteknum svæðum, heldur vekja athygli á hættulegum einstaklingum og hópum.
Segir konur hafa verið varaðar við bílakjallaranum
Í viðtalinu hélt Stefán Einar því einnig fram að ótti hefði skapast í tengslum við bílakjallarann þar sem árásin átti sér stað. Sagði hann að innan fyrirtækja sem hefðu aðgang að kjallaranum hefðu konur verið hvattar til að nota hann ekki af ótta við menn sem tengdust málinu.
Að hans mati væri það grafalvarlegt ef fólk þyrfti að haga ferðum sínum eftir því hvar ofbeldismenn væru staddir. Sagði hann slíkt merki um að samfélagið stæði frammi fyrir verulegu vandamáli sem ekki yrði leyst með því að gera lítið úr hættunni.
Orð gegn orði í viðkvæmu máli
Það sem stendur eftir er skýr árekstur milli fréttaflutnings Morgunblaðsins annars vegar og yfirlýsingar lögreglu hins vegar. Stefán Einar segist ekki hafa ástæðu til að ætla annað en að frétt blaðsins byggist á traustum heimildum, á meðan lögregla hefur lýst því yfir að ekkert bendi til Hamas-tengsla.
Rannsókn árásarinnar á Höfðatorgi stendur yfir og ljóst að frekari upplýsingar úr henni munu ráða miklu um það hvernig málið verður metið þegar fram í sækir.
