Umræðu á Alþingi um þingsályktunartillögu um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið lauk í gær þegar mælendaskrá tæmdist. Í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni ræddi Magnús Árni stöðuna og sagðist telja óþarft að draga málið á langinn.
„Ég held að það sé alveg óþarfi að fresta þessu. Þetta er ekki það flókin spurning. Ég held að við þurfum ekkert marga mánuði til þess að átta okkur á því hvort við svörum já eða nei,“ sagði hann.
Aðspurður sagðist hann, ef hann réði, vilja halda atkvæðagreiðslunni á þeim degi sem upphaflega hafði verið stefnt að, 29. ágúst.
Segir mikilvægt að halda möguleikanum opnum
Magnús Árni lagði áherslu á að atkvæðagreiðslan snerist ekki um endanlega inngöngu Íslands í Evrópusambandið heldur hvort halda ætti áfram viðræðum.
Að hans mati væri meginatriðið að loka ekki á möguleikann til langs tíma án þess að fyrir lægi skýr niðurstaða um hvað aðild myndi þýða fyrir Ísland.
Hann sagði æskilegt að fá loksins skýrari mynd af því hvað full aðild að Evrópusambandinu hefði í för með sér fyrir Ísland, sem nú þegar taki þátt í stórum hluta evrópsks samstarfs í gegnum EES-samninginn.
Telur evru geta fært meiri stöðugleika
Magnús Árni telur einn helsta hugsanlega ávinning af aðild felast í möguleikanum á upptöku evru þótt hann viðurkennir að Ísland þyrfti þá að uppfylla ákveðin efnahagsleg skilyrði, meðal annars hvað varðar verðbólgu.
Hann sagði Ísland þegar uppfylla flest slík skilyrði, en að verðbólga stæði þar helst út af. Þá benti hann á að ríki í aðlögunarferli að evru nytu stuðnings Evrópusambandsins og Evrópska seðlabankans við að ná efnahagslegum forsendum í lag.
Magnús Árni sagði upptöku nýs gjaldmiðils að sínu mati geta leitt til meiri stöðugleika og lægri vaxta hér á landi. Hann vísaði þar meðal annars til húsnæðislána og þeirrar byrði sem háir vextir legðu á íslensk heimili.
Hafnar „brennandi húsi“
Þegar rætt var um gagnrýni andstæðinga Evrópusambandsins, þar sem sambandinu hefur meðal annars verið líkt við „brennandi hús“, hafnaði Magnús Árni þeirri lýsingu.
Hann sagði Evrópusambandið fyrst og fremst vera samstarf 27 fullvalda ríkja, einkum á sviði efnahagsmála, og benti á að Ísland hefði þegar um áratugaskeið tekið virkan þátt í stórum hluta þess samstarfs í gegnum Evrópska efnahagssvæðið.
Að hans sögn væri því ekki rétt að draga upp einfalda mynd af Evrópusambandinu sem einsleitum hópi ríkja í sömu stöðu. Þar mætti finna ríki sem væru bæði ríkari og fátækari en Ísland, með meiri eða minni hagvöxt og ólíka stöðu á vinnumarkaði.
Segir sérlausnir mögulegar
Stærstu álitamálin í hugsanlegum aðildarsamningi Íslands við Evrópusambandið væru að mati Magnúsar Árna einkum sjávarútvegsmál, landbúnaðarmál og byggðamál.
Hann sagði að Evrópusambandið hefði almennt „ofnæmi“ fyrir orðinu undanþágur en bætti við að í nýrri aðildarsamningum hefðu þó verið samdar ýmsar sérlausnir.
Spurður beint hvort varanlegar undanþágur eða sérlausnir væru mögulegar svaraði hann játandi og sagði hægt að ná fram slíkum niðurstöðum. Hann nefndi meðal annars reglur um styrki til landbúnaðarframleiðslu norðan 62. breiddargráðu sem dæmi um sérstakar lausnir innan sambandsins.
Þrátt fyrir að erfið mál biðu samningaborðsins sagðist hann ekki telja ástæðu til svartsýni um að Ísland gæti náð ásættanlegri niðurstöðu í viðræðum.
Vill bíða og sjá samninginn
Magnús Árni var spurður hver helsti galli hugsanlegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu væri. Þar kvaðst hann ekki eiga auðvelt með að nefna einn afgerandi ókost, heldur sagðist fyrst og fremst vilja sjá hvaða samningur lægi fyrir.
„Ég hlakka til að sjá aðildarsamning og vona bara að atkvæðagreiðslan í ágúst gefi okkur vonir um það að við getum fengið að líta hann augum einhvern daginn,“ sagði Magnús Árni Skjöld Magnússon, formaður Evrópuhreyfingarinnar.
