Sigmundur Davíð var gestur í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni þar sem rætt var um gögn sem utanríkisráðuneytið hefur afhent utanríkismálanefnd Alþingis. Tilefnið var frétt Morgunblaðsins um að Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra hefði, skömmu eftir að ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur tók til starfa, rætt nýtt aðildarferli við norræna kollega sína og framkvæmdastjórnarmenn í Brussel.
Sigmundur Davíð segir gögnin staðfesta það sem hann hafi áður haldið fram; að málið hafi verið komið af stað áður en það var kynnt Alþingi og almenningi.
„Þarna er staðfest endanlega að þetta ferli allt saman hafi verið farið af stað áður en þing var komið saman eftir kosningar,“ sagði Sigmundur Davíð.
Hann sagði að íslensk stjórnvöld hefðu verið farin að leggja á ráðin með aðilum innan Evrópusambandsins áður en þjóðin vissi af málinu. Að hans mati hafi stjórnvöld reynt að keyra ferlið áfram með sem minnstri umræðu og sem minnstum upplýsingum.
Gagnrýnir að málið hafi ekki verið kynnt fyrr
Sigmundur Davíð sagði að málið hefði fyrst birst í erlendum fjölmiðlum þar sem vísað hefði verið til heimildarmanna í Brussel. Þar hefði komið fram að íslensk stjórnvöld væru að undirbúa aðildarviðræður við Evrópusambandið.
Hann gagnrýndi einnig að málið hefði ekki verið sett í samráðsgátt stjórnvalda áður en það var kynnt opinberlega.
„Þetta birtist þar alllöngu áður en svo er skyndiboðað til blaðamannafundar og málið kynnt,“ sagði hann.
Aðspurður hvort það væri óeðlilegt að utanríkisráðherra Viðreisnar kannaði jarðveginn í máli sem væri eitt helsta áherslumál flokksins, sagði Sigmundur Davíð að það kæmi ekki á óvart að Þorgerður Katrín legði mikla áherslu á málið. Honum þætti þó sérstakt hversu snemma í embættistíð hennar það hefði verið sett í forgang.
„Komið aftur í Icesave-tímann“
Sigmundur Davíð sagði að þingmenn í utanríkismálanefnd fengju ekki fullnægjandi aðgang að upplýsingum um samskipti íslenskra stjórnvalda við Evrópusambandið.
Hann sagði nefndarmönnum hafa verið boðið að skoða tiltekin gögn í lokuðu rými, án síma, blýants eða möguleika á að ræða efni þeirra opinberlega.
„Það segir okkur að við erum bara komin aftur í Icesave-tímann, allavega í mínum huga,“ sagði hann.
Hann vísaði þar til þess þegar þingmönnum hafi á sínum tíma verið boðið að kynna sér Icesave-samningana við sambærilegar aðstæður.
Segir að almenningur verði að vita hvað já þýði
Sigmundur Davíð gagnrýndi einnig hvernig aðildarferlið væri kynnt. Hann sagði rangt að tala um að viðræður snerust aðeins um að kanna hvað Evrópusambandið hefði að bjóða Íslandi.
Að hans mati felist umsókn um aðild að Evrópusambandinu í því að ríki lýsi yfir vilja til að ganga inn í sambandið og aðlaga sig regluverki þess.
Hann vísaði til Feneyjanefndarinnar og sagði mikilvægt að kjósendur vissu fyrir fram hvað fælist í því að segja já í þjóðaratkvæðagreiðslu.
„Það er algjört grundvallaratriði í því sem átti að heita svo mikið lýðræðis- og gagnsæismál, að almenningur fái að vita fyrir fram hvað í þessu felst,“ sagði Sigmundur Davíð.
Telur spurninguna þurfa að breytast
Aðspurður hvort komin væri mynd á hvernig spurningin í þjóðaratkvæðagreiðslu yrði orðuð sagði Sigmundur Davíð að hann teldi óhjákvæmilegt að meirihlutinn breytti henni.
Hann sagði upphaflegu spurninguna hafa verið meingallaða, byggða á röngum forsendum og villandi.
„Ég held að það sé óhætt að gera ráð fyrir því að meirihlutinn muni vilja laga spurninguna,“ sagði hann.
Býst við fjörugri umræðu — þó ekki í júlí
Sigmundur Davíð sagðist telja óhjákvæmilegt að ESB-umræðan yrði áberandi í sumar, þótt hann efaðist um að pólitísk umræða næði miklu flugi á hápunkti sumarsins.
„Í júlí hafa Íslendingar bara engan áhuga á að spá í pólitík,“ sagði hann.
Hann sagði tímasetninguna þó sérkennilega og taldi hana styrkja grunsemdir sínar um að stjórnvöld vildu forðast ítarlega umræðu um innihald málsins.
„Það er eins og það sé bara allt gert til þess að forðast umræðu um innihald málsins og reyna bara að keyra það áfram á grundvelli einhverra umbúða,“ sagði Sigmundur Davíð.
