Fannar Jónasson, bæjarstjóri Grindavíkur, segir skýrsluna mjög vandaða og byggða á ítarlegri greiningu. Hann bendir þó á að niðurstöðurnar komi hvorki bæjarbúum né stjórnvöldum sérstaklega á óvart, enda hafi Grindavík árum saman búið við ítarlegt hættumat, hraunflæðilíkön og fjölmargar sviðsmyndir.
Að hans sögn dregur skýrslan upp skýrari heildarmynd fyrir Reykjanesskagann allan, þar sem Grindavík sé áberandi ásamt Hveragerði og að einhverju leyti Hafnarfirði. Hann segir þó að í Grindavík hafi lengi legið fyrir að hraunvá væri raunveruleg og því sé ekki um að ræða nýjan veruleika heldur ítarlegri staðfestingu á því sem þegar var vitað.
Breytir engu um endurreisn Grindavíkur
Fannar segir ekkert í skýrslunni kalla á breytingar á áformum um endurreisn Grindavíkur. Þvert á móti sé þar lögð áhersla á mikilvægi mótvægisaðgerða, þar á meðal varnargarða, til að verja byggð og innviði.
Hann segir reynsluna frá Grindavík hafa sýnt fram á að slíkar varnir geti skipt sköpum og bendir á að sama hugsun geti átt við víðar þar sem byggð stendur nærri hugsanlegum hraunleiðum. Sú þekking sem hafi orðið til í kjölfar atburðanna í Grindavík sé einstök og geti nýst víðar á landinu.
„Við erum ekkert að leggja upp laupana hérna í Grindavík, við erum á fullu í endurreisninni,“ sagði Fannar.
Vilja hraðari uppbyggingu en kerfið
Í viðtalinu kom einnig fram að ekki væri full samstaða um hraða endurreisnarinnar. Fannar sagði að bæjarbúar og sveitarfélagið hefðu viljað horfa til hraðari uppbyggingar en sumir innan stjórnkerfisins teldu skynsamlegt.
Hann sagði þó að samstarf við ráðuneyti og stjórnvöld hefði að öðru leyti verið náið og virkt en að áherslumunur hefði meðal annars birst í umræðu um skólahald og tímasetningar einstakra aðgerða. Þau mál yrðu rædd frekar á íbúafundi síðar sama dag.
Lítur á skýrslurnar sem verkfæri
Pétur G. Markan, bæjarstjóri Hveragerðis, segir sveitarfélagið fagna skýrslunum. Hún hafi verið tvö ár í vinnslu, sé faglega unnin og byggð á traustum grunni. Þá hafi fulltrúar sveitarfélagsins sjálfs einnig komið að vinnunni í stýrihópi.
Að hans mati er lykilatriði að túlka efni skýrslunnar rétt. Hún sé ekki spá um að eldgos sé yfirvofandi, hvorki í dag né á morgun, heldur mat á því hvernig hraun gæti runnið ef gos hæfist einhvers staðar á svæðinu.
Hann lagði áherslu á að fyrir Hveragerði snerist málið um mögulegt hraunflæði en ekki um að gosop myndaðist inni í bænum sjálfum.
Óttinn vex ekki heldur viðbúnaðurinn
Pétur segir ekkert benda til þess að skýrslan hafi skapað ótta meðal Hvergerðinga. Þvert á móti telji margir íbúar að hún geri sveitarfélaginu kleift að efla viðbragðsáætlanir og búa enn betur í haginn.
Að hans sögn felst helsta gildi skýrslunnar í því að hjálpa sveitarfélögum að skilja betur eðli mögulegs hraunflæðis og grípa til forvirkra aðgerða. Þar skipti reynslan frá Grindavík miklu, enda hafi hún kennt öðrum sveitarfélögum mikið um viðbrögð, varnir og leiðir til að stýra eða hægja á hraunrennsli.
„Ég upplifi það ekki að það sé að byggjast upp ótti,“ sagði Pétur. „Ég held frekar að Hvergerðingum finnist þeir aðeins öruggari fyrir vikið.“
Uppbyggingin heldur áfram þrátt fyrir hættumatið
Bæjarstjóri Hveragerðis sagðist ekki telja að skýrslan muni hafa áhrif á fasteignaverð eða draga úr uppbyggingu í bænum. Þar sé mikil þróun í gangi, meðal annars í ferðaþjónustu, og fjárfestingar upp á milljarða króna á döfinni.
Hann ítrekaði að skýrslan væri aðeins ein af fleiri sem væru væntanlegar og að frekari gögn myndu síðar bæta enn við þekkingu sveitarfélagsins á stöðunni. Með því yrðu viðbragðsáætlanir bæði skýrari og sterkari.
Skýrslurnar ekki svartsýnisspár
Sameiginleg niðurstaða bæjarstjóranna er sú að nýju skýrslurnar séu mikilvægt verkfæri fyrir sveitarfélög, almannavarnir og íbúa. Þær séu ekki tilefni til uppgjafar eða hræðslu, heldur leið til að undirbúa samfélög betur fyrir mögulega náttúruvá.
Í bæði Grindavík og Hveragerði er því lögð áhersla á að halda áfram uppbyggingu, efla öryggi og nýta þá þekkingu sem þegar hefur orðið til til að styrkja samfélögin til framtíðar.
